Bij oedeemtherapie draait alles om het behandelen van klachten die ontstaan door oedeem: een ophoping van vocht in het weefsel. Dit gebeurt wanneer het lymfestelsel uit balans is.
Het lymfestelsel is een belangrijk netwerk in je lichaam, bestaande uit lymfevaten, lymfeklieren en lymfevocht. Het zorgt ervoor dat overtollig vocht en afvalstoffen worden afgevoerd, ondersteunt je afweer en helpt de vochtbalans op peil te houden. Werkt dit systeem niet goed, dan kan er lymfoedeem ontstaan.
We onderscheiden twee vormen van lymfoedeem: primair en secundair.
Primair lymfoedeem is aangeboren en ontstaat doordat het lymfestelsel niet goed is aangelegd. Er zijn bijvoorbeeld te weinig of minder goed functionerende lymfevaten aanwezig. Vaak uit dit zich in zwelling, meestal in de benen. Dit kan al bij de geboorte zichtbaar zijn, maar komt ook regelmatig pas later tot uiting, bijvoorbeeld in de puberteit of rond het 35e levensjaar.
Secundair lymfoedeem ontstaat door schade aan het lymfestelsel. Dit kan bijvoorbeeld het gevolg zijn van een operatie, bestraling, infectie, trauma of langdurige overbelasting. Het lymfevocht kan dan niet goed worden afgevoerd en hoopt zich op. We zien dit bijvoorbeeld vaak na oncologische behandelingen waarbij lymfeklieren zijn verwijderd of bestraald. Ook littekenvorming na een operatie kan de afvoer belemmeren.
Er wordt vaak gedacht dat oedeemtherapie alleen bestaat uit manuele lymfedrainage. Dit is een zachte, ritmische massagetechniek die helpt om de afvoer van lymfevocht te stimuleren. Hoewel dit een belangrijk onderdeel kan zijn, kijken we altijd breder.
Een effectieve behandeling bestaat uit meerdere onderdelen. Beweging, compressietherapie en littekenbehandeling vormen samen de basis. Daarnaast besteden we aandacht aan het psychosociale aspect. Oedeem kan namelijk een grote invloed hebben op het dagelijks leven. We merken dat wanneer iemand zich mentaal beter voelt, het herstel vaak ook beter verloopt.
De behandeling wordt uitgevoerd door gespecialiseerde fysiotherapeuten die zijn aangesloten bij de Nederlandse Vereniging voor Fysiotherapie binnen de Lymfologie en Oncologie (NVFL). Op hun website vind je meer informatie over de oorzaken, gevolgen en behandelmogelijkheden van lymfoedeem.
