Oedeemtherapie

Oedeemtherapie

Bij oedeemtherapie staat de behandeling van patiënten met oedeemproblematiek centraal. Oedeem is een abnormale ophoping van vocht in het weefsel, veroorzaakt door een verstoorde balans in het lymfestelsel.
Het lymfestelsel bestaat uit een netwerk van lymfevaten, lymfeklieren en lymfevocht. Het zorgt voor de afvoer van overtollig vocht en afvalstoffen, ondersteunt het afweersysteem en reguleert de vochtbalans in het lichaam. Wanneer dit systeem niet goed functioneert, kan lymfoedeem ontstaan.

Er worden twee vormen van lymfoedeem onderscheiden: primair en secundair lymfoedeem. Primair lymfoedeem is het gevolg van een aangeboren afwijking in het lymfestelsel, waarbij vanaf de geboorte te weinig of niet goed functionerende lymfevaten aanwezig zijn. Dit leidt tot vochtophoping in een bepaald lichaamsdeel, meestal in de benen. De aandoening kan direct bij de geboorte zichtbaar zijn, maar openbaart zich vaak pas later, veelal tussen de puberteit en het 35e levensjaar.
Secundair lymfoedeem ontstaat door beschadiging van het lymfestelsel. Dit kan het gevolg zijn van een operatie, bestraling, infectie, trauma of langdurige overbelasting. Hierdoor wordt het lymfevocht niet meer goed afgevoerd en hoopt het zich op in het weefsel. Oedeem komt bijvoorbeeld vaak voor na oncologische behandelingen waarbij lymfeklieren zijn verwijderd of bestraling is toegepast. Ook na operaties kan oedeem ontstaan, doordat littekenweefsel de afvoer belemmert.

Vaak wordt gedacht dat oedeemtherapie uitsluitend bestaat uit manuele lymfedrainage, dit is een zachte massagetechniek met lichte druk in een rustig en constant ritme, gericht op het stimuleren van de lymfeafvoer. Hoewel dit een belangrijk onderdeel van de behandeling kan zijn, omvat oedeemtherapie veel meer.
Beweging, compressietherapie en littekenbehandeling zijn drie essentiële pijlers binnen de aanpak van oedeemproblematiek. Daarnaast is er aandacht voor het psychosociale aspect, omdat oedeem een grote impact kan hebben op het dagelijks functioneren. Hoe beter iemand zich mentaal voelt, hoe groter de vooruitgang die geboekt kan worden.

De fysiotherapeutische behandeling van oedeem wordt uitgevoerd door fysiotherapeuten die zijn aangesloten bij de Nederlandse Vereniging voor Fysiotherapie binnen de Lymfologie en Oncologie (NVFL). Op de website van de NVFL vindt u uitgebreide informatie over de oorzaken, gevolgen en behandelmogelijkheden van lymfoedeem.

Sascha Dekker-Theunissen, Annabel Tolman-Joziasse en Frank Smit zijn de geregistreerde lymfoedeemtherapeuten bij FysiCo Nadorst.